Londyńskie Sanktuarium Matki Bożej Kozielskiej Zwycięskiej
|
8 czerwca 1997 roku na Błoniach Krakowskich Sługa Boży Jan Paweł II dokonał koronacji obrazu Matki Bożej Kozielskiej Zwycięskiej. Obraz ten od 1963 roku znajduje się w kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie. Tutaj nieprzerwanie otoczony jest należną mu czcią i kultem. Tak było od samego początku jeszcze tam w Kozielsku, Griazowcu i w Buzułuku, a także na szlaku bojowym 2 Korpusu.
Obraz zawdzięcza swoje powstanie członkom Instytutu i Koła Religijno-Rycerskiego Marianum, które istniało w Wilnie w latach trzydziestych i zostało potem wznowione przez por. Tadeusza Bireckiego w obozie oficerów internowanych na Litwie po wrześniu 1939 r. Członkowie tego Koła szukali widomego wyrazu dla rycerskiego kultu Najświętszej Maryi Panny w postaci wizerunku Bogarodzicy Zwycięskiej, Królowej Rycerzy.
Do grona członków Instytutu Marianum od początku jego powstania należał kapitan Walerian Charkiewicz. To właśnie on odnalazł przypadkowo dobrze zachowany fresk na murze w najstarszej cerkiewce w Kozielsku przedstawiający dawną świętość Rzeczypospolitej – Matkę Boską z Żyrowic (koło Słonimia) związanej ze świętym Jozafatem Kuncewiczem. Wśród więźniów Kozielska żywy był kult obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, obrończyni Wilna przed nawałą moskiewską. Zrodziła się więc myśl połączenia tych dwu cudownych obrazów
w jeden. Pierwsze szkice obrazu wykonał Mikołaj Arciszewski, rysownik i dziennikarz. Namalowania obrazu podjął się porucznik Michał Siemiradzki, artysta malarz a zarazem bratanek znakomitego malarza Henryka Siemiradzkiego. Za materiał posłużyła deska z drzewa lipowego, która podobno pochodziła z rozebranego ikonostasu. Przygotowano ją w obozowej stolarni, którą prowadził generał Wacław Przeździecki, członek Koła Rycerskiego. Porucznik Mieczysław Gulin wykonał w drzewie z gruszki kozielskiej oryginalne korony dla Madonny i Dzieciątka na obrazie. I w ten sposób powstał pierwszy malowany obraz Matki Boskiej Kozielskiej Zwycięskiej.
Do Kozielska przywieziono również tych, którzy uprzednio byli internowani na Łotwie, a wśród nich podchorążego Tadeusza Zielińskiego, młodego artystę rzeźbiarza. Na prośbę Tadeusza Bireckiego, członka Instytutu Marianum, i według szkiców Arciszewskiego, Zieliński wykonał w drzewie (druga część deski
z ikonostasu) płaskorzeźbę obrazu Matki Boskiej Kozielskiej Zwycięskiej. W dolnym rogu obrazu, prawem autora-rzeźbiarza, została umieszczona deseczka, na której po jednej stronie wyrzezał swoje imię i nazwisko oraz datę 3.5.1941, a po drugiej stronie słowa Adama Mickiewicza: „Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzno łono”. W wielkiej tajemnicy, w obecności jedynie Bireckiego i pułkownika Adama Kosiby, poświęcenia obu obrazów dokonał Ks. Nikodem Dubrawka w Wielką Sobotę 1941 roku, który mieszkał w Kozielsku w baraku nr. 2. Kiedy przerzucano jeńców do obozu w Griazowcu to wraz z nimi powędrował obraz Zielińskiego ukryty
w podwójnym dnie walizki półkownika Adama Kosiby. To tu w Griazowcu udało się artyście Zielińskiemu pokryć płaskorzeźbę polichromią przez użycie farb przeznaczonych na hasła i slogany komunistyczne. Natomiast obraz Siemiradzkiego pod opieką podchorążego Siemińskiego powędrował na północ, na półwysep Kola wraz z grupą podchorążych i policjantów. Później znalazł się on w 5 Dywizji organizowanej w Tatiszczewie nad Wołgą. Po wyjeździe z Sowietów, już w Palestynie, został on zwrócony Bireckiemu w przewidywaniu, iż po wojnie będzie obrazem Instytutu Marianum.
W niedzielę 24 sierpnia 1941 roku w Griazowcu została odprawiona przed obrazem Matki Matki Boskiej Kozielskiej Zwycięskiej pierwsza publiczna Msza św. przez Ks. Franciszka Tyczkowskiego w obecności generała Władysława Andersa i oficerów sowieckich. Od tego momentu obraz staje się przedmiotem kultu publicznego. Wezwany do sztabu tworzącego się Wojska Polskiego płk. Kosiba przewiózł obraz do Buzułuku i tam oddał go pod opiekę Szefa Duszpasterstwa Polskich Sił Zbrojnych w Sowietach Ks. Włodzimierza Cieńskiego. Po opuszczeniu Rosji przez Wojsko Polskie, szlakiem bojowym przez Persję, Irak, Palestynę i Włochy, obraz dotarł do Anglii. Został on umieszczony prze Ks. Wiktora Judyckiego, byłego kapelana 2 Korpusu w kościele katolickim Brompton Oratory w Londynie i przebywał w nim aż do momentu przeniesienia do kościoła św. Andrzeja Boboli.
8 grudnia 1961 roku została odprawiona pierwsza Msza św. dla Polaków w kościele, który dawniej należał do prezbiterianów szkockich. Polscy emigranci kupili ten kościół, wyremontowali i przystosowali do kultu katolickiego. Co więcej, dobudowali do kościoła kaplicę w której umieścili swoją najdroższą świętość z okresu IIgiej Wojny Światowej – obraz Matki Bożej Kozielskiej Zwycięskiej. Z upływem lat ściany kaplicy zostały pokryte pamiątkowymi tablicami, które przypominają najważniejsze wydarzenia z historii IIgiej Wojny światowej, oddziały wojskowe lub wybitne osoby. Są także tablice poświęcone okresowi powojennemu. Wyjątkowy charakter kościół zawdzięcza przepięknym witrażom o dużej wartości narodowo-patriotycznej i artystycznej. Sam obraz otoczony jest wieloma wotami najwyższych odznaczeń wojskowych, polskich i zagranicznych. Są także „pamiątki – relikwie” wydobyte z grobów katyńskich oraz wota osobiste złożone przez parafian w podzięce za wysłuchane prośby i doznane łaski. Wielką wymowną siłę posiada „pomnik katyński” z nielicznymi tylko, symbolicznymi, nazwiskami oficerów zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni na sowieckiej ziemi.
Słusznie zatem kościół parafialny św. Andrzeja Boboli w Londynie jest nazywany kościołem pamięci narodowej, kościołem garnizonowym oraz sanktuarium Matki Bożej Kozielskiej. Przez cały okres zniewolenia naszej Ojczyzny przez system komunistyczny, kościół głosił prawdę historii naszego narodu. Nabożeństwa religijno-patriotyczne z udziałem przedstawicieli Rządu Emigracyjnego, Prezydenta i byłych Żołnierzy były transmitowane na cały świat przez Radiostację Wolna Europa. Dla nas Polaków stanowiło to pamięć historyczną oraz było źródłem siły i nadziei na lepszą przyszłość.
Dzisiaj, kiedy Polska jest w pełni krajem wolnym i demokratycznym, członkiem Zjednoczonej Europy, rola i zadania kościoła św. Andrzeja Boboli wobec Polaków zamieszkałych na terenie Anglii nie uległy zmianie. Dawniej systemy totalitarne i bieda materialna nie potrafiły wyrwać z naszych serc wiary w Boga i ducha patriotyzmu. Dzisiaj niestety, w dobie zwiększającego się dobrobytu materialnego, istnieje realne zagrożenie dla utraty wiary katolickiej i przywiązania do Ojczyzny. Dlatego też sanktuarium Matki Bożej Kozielskiej Zwycięskiej niech dalej szerzy i umacnia wiarę chrześcijańską oraz miłość i szacunek do Polski.
Matko Boża Kozielska Zwycięska, módl się za nami!
Ks. Prałat Bronisław Gostomski
Proboszcz Parafii
Ps. Tekst powstał na podstawie istniejących już publikacji o M.B.Kozielskiej oraz po konsultacji z panem Z.Siemaszko, któremu wyrażam swoje podziękowanie.
|
 |
